Akta sprawy sądowej
Po skierowaniu sprawy do sądu strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi mają prawo przeglądać akta oraz sporządzać odpisy i kopie. Samodzielnie wykonane kopie nie podlegają opłacie. Informacje o aktach mogą być udostępniane także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli pozwalają na to warunki techniczne.
Postępowanie przygotowawcze
W śledztwie lub dochodzeniu dostęp może być ograniczony ze względu na dobro postępowania. Odmowa powinna przybrać formę decyzji procesowej, a nie nieformalnej informacji. Warto precyzyjnie określić, czy wniosek dotyczy całości akt, konkretnego tomu, protokołu, opinii albo dokumentu potrzebnego do wykonania określonego prawa.
Materiał dotyczący aresztu
Jeżeli prokurator wnosi o tymczasowe aresztowanie, podejrzany i obrońca powinni mieć dostęp do części akt zawierającej dowody wskazane we wniosku. Ograniczenia mogą dotyczyć szczególnych sytuacji związanych między innymi z bezpieczeństwem świadka, ale nie powinny pozbawiać obrony realnej możliwości zakwestionowania podstaw aresztu.
Zażalenie na odmowę
Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym stronie przysługuje zażalenie; jeżeli odmowę wydał prokurator, środek rozpoznaje sąd. Uzasadnienie powinno wskazywać, jakie uprawnienie nie może być wykonane bez dostępu do materiału i dlaczego żądany zakres jest proporcjonalny.
W praktyce
Przeglądając akta, sporządź chronologię czynności, listę dowodów i oddzielnie listę braków. Numery kart lub plików pozwolą później precyzyjnie konstruować wnioski.
Podstawa prawna: art. 156–159 oraz art. 249 § 5 k.p.k.